ÇOCUKTUM 2. Bölüm

“Mu’teberdür taşlu yirlerden çıkan âb-ı zülâl” der şair. Taşlı yerlerin suyunun tatlı olması gibi insanın da zorluk, meşakkat ve mücadele içinde yetişeni makbul olsa gerek. A. Yüksel Özemre hocanın “Üsküdar’daki Attar Dükkanı” Egenin bir beldesinde bir çınarın altında kurulmuş bir zaman. Hz. Yunusların, Niyazi Mısrilerin, Pir Sultan Abdalların, İbni Arabilerin konuşulduğu arifane sohbetler olmuş. Dr. Mustafa Tatcı Hoca çocukluk ve ilk gençlik yıllarını ABAD Blog okurları için anlatmaya devam ediyor.

Dr. Mustafa Tatcı
ABAD Blog için anlattı.
31 Ekim 2021

Annem bana hayran ben ona…

 

Annem bana hayran, ben ona hayran. İki bin on yedi de seksen altı yaşında göçtü bu âlemden. Bütün çalışmalarımın arkasında sessiz sedasız o var. Tabi eşim var, çocuklarım var vs. var ama esas annem var. Ben uyumadan uyumaz, ben yoldaysam bekler, ben açsam aç kalır. Böyle bir anne. Hakikaten birbirimize âşıktık. Hatta çok duygulandım bu mevzu gündeme gelince. Bir seferinde ayaklarından, diz kapaklarından yürüyemez hale geldi, pıhtı attı da üç ay her gün doktora getirip götürmem icap etti. Hiç atlamadan kan kontrolü için annemi Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesine getirdim götürdüm. Oğlum senden utandım artık ölsem daha iyiydi dedi. Üç ay değil, üç sene, üç sene değil otuz sene aynı pozisyonda olsam gene yaparım, gene yaparım helali hoş olsun. Birbirimize sevdalıydık, birbirimize yanıktık. Ben ondan çok razıydım. Güzel yetiştirdi Hak razı oldu. Böyle güzel bir annenin evladıyız.

 

Dede Korkut olur da Nene Korkut olmaz mı?

 

Tabi öyle bir yöntem uyguladı ki mübarek… Demin espri ile karışık söyledim ya psikoloji kitaplarını veya başka kitapların hiçbirisini okumadığı halde hiçbir fire vermeden dört tane çocuk büyüttüğü gibi mahallenin ninesi, mahallenin teyzesi oldu. Dede Korkut olur da Nene Korkut olmaz mı? Köyün Nene Korkut’u, danışılan kişisi. Eskiler buna ebe derler. Ebe sadece çocuk dünyaya gelirken yardım eden insan değil, danışılan insandır. Yani köyün filozofudur. Tabiri caizse, hâkimesidir. Anam böyle bir insandı. İki kişi kavga, gürültü, patırtı mı etmiş hemen anlaştırırdı. Yani danışılan insandı. Ben çocukken ağabeyimle, ablam dışa gittiler okumak için. Diğer ablamla bir buçuk yaş aramız var. Babamın vefatından sonra yük bizim üzerimizde kaldı. Kız çocuğu çarşıya-pazara gidemez. İş başa düştü. Anam üç kiloyu götüremem diye bir kilo bir şey ısmarlıyor, sonra ‘a bunu unutmuşum’ diye taktik kullanarak ikinci bir kiloyu söylüyor. Yağı, tuzu vs. böyle getirip, götürmemde kendine mahsus taktik uyguladı. Bağ, bahçe işlerinde de bizi böyle çaktırmadan terbiye etti. Mükemmel insandı. Tabii burada annemin babası olan dedem rahmetliyi de anmak lazım. Diğer dedem bin dokuz yüz otuz altı senesinde vefat etmiş. Onu görmedim. Ama annemin babası olan dedemden çok fayda gördüm. Onun adabını, edebini aldım. Güzel bir insandı. Altı yaşından beri tertip üzere namaz kılmış muhteşem bir insandı. Hem gönlü güzel, hem fiziği güzeldi. Böyle bir dede… Onun da güzel kültürünü aldık sağ olsun. Bağ, bahçe işlerini hep dedemden, annemden öğrendim. İşte şöyle bir durum oldu bende.

Çok bekletme Mustafa Efendi…

 

Evin büyüğü olarak hep büyüklerle muhatap olduğum için erken büyümüş oluyorsun, çocukluk görmemiş oluyorsun. Hatta şöyle bir espride yapayım size. Nüktede olsun muhabbetimizin içinde. Biliyorsunuz ramazanlarda aileler ‘okşanır’. Okşama tabirini kullanır Anadolu. Davulcu okşamaya çıkıyor Ramazan’ın on beşinden, yirmisinden sonra. Böyle üç beş kuruş maişet temin ediyor. Baba gitmiş. Evde annem, kız kardeşlerim filan beraber oturuyoruz. Gece sahur yapacağız. Halis erişteler tereyağında yapılmış, edilmiş, kılınmış. Tam o sırada davulcu geliyor. Buranın erkeği kim diyor?. Mesela benim adımı anıyor.

 

Şekerim var ezilecek

Tülbentlerden süzülecek

Çok bekletme Mustafa Efendi

Çok yerim var gezilecek.

 

‘Ana gördünüz mü bak benden bahsetti, ‘Çok bekletme Mustafa Efendi’ dedi. Cepte para yok. Para vermen lazım. ‘Ben hazırladım oğlum’ diyor anam. İhtiyatlı kadın. İki buçuk, üç lira neyse veriyor. Bizde muhteşem bir pozisyonla, ihtişamımızla gidiyoruz davulcu kardeşimize onu ikram ediyoruz. Davulcunun sana verdiği şahsiyeti düşünebiliyor musunuz? Yani bunu nasıl anlayabilirsiniz? Gariban, zavallı, adı sanı olmayan bir çocuğun adını anıyor: ‘Mustafa Efendi’ diyor. Bir şahsiyet veriyor, bir kimlik veriyor, toplumda bir mesuliyet yüklüyor sana. İşte böyle bir topluluk vardı çevremde. Bundan sonra yavaş yavaş palazlandık.

 

Kızılcabölük’te bir attar dükkanı.

 

blankEtrafımda çok güzel insanlar oldu. İrfani bir çevrenin içine düştüm. Şimdi o çevreyi anlatayım. Ama yine bir nükteyle anlatayım. Şu anda biz Üsküdar’da bir kitap evindeyiz. Hemen yakınımızda ki bir sokakta rahmetli Profesör Doktor Ahmet Yüksel Özemre’nin evi var. ‘Üsküdar’da Bir Attar Dükkânı’, ‘Üsküdar Ah Üsküdar’ gibi kitapların yazarı. Aynı zamanda Türkiye’nin, dünyanın yetiştirmiş olduğu büyük atom fizikçilerinden, atom âlimlerimizden, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nun kurucu başkanlarından birisi. Benim de çok iyi ahbabımdı. ‘Üsküdar’da Bir Attar Dükkânı’ adlı kitabını çok önemsiyorum. O kitap sadece Üsküdar’ı anlatmıyor. Türklük ve İslam geleneği içinden süzülüp gelen bir kültürümüz var. Bu kültürümüzün damıtılmış şeklidir Üsküdar. Yani Türk İslam kültürünü süze süze, damıta damıta gelsek içinden İstanbul, İstanbul’u süzsek içinden Üsküdar çıkar. Şu andaki görüntü bizi yanıltır. Bu binaları, bu kalabalıkları kaldırdığımız zaman içinden nur topu gibi Türk İslam kültürü çıkar. Şimdi kitap ortaya çıktığında okudum. Hoca onu neden yazdı ben bunu biliyorum tabi. O beş metre karelik attar dükkânı bir sembol. Önemli bir kültür merkezidir orası. Necmeddin Okyay yetmez mi, Süheyl Ünver yetmez mi, Abdulbaki Gölpınarlılar yetmez mi? Attar dükkanı da görünmeyen bir üniversite, bir akademidir tabiri caizse. Yani İstanbul Üniversitesinin yapamadığını yapmıştır. Bir gün evlerinde mütalaa ediyoruz kitabı rahmetliyle. Tabi fevkaladenin fevkinde bir eser. İşte bunları konuşurken hoca bana ‘Sen nasıl bir attar dükkânında yetiştin? Hiç bahsetmedin kendinden o kadar geldik gittik dedi. Ben nükteyle rahmetli meşhur türkücü, derlemeci Özay Gönlüm’ün köylüsüyüm dedim. Bu arada onu da rahmetle analım. Folklor tarihimiz açısından çok önemli bir şahsiyet. Ege bölgesi türkü derleyicileri içinde de çok önemli bir şahsiyet Özay Gönlüm. Bizim köylümüz, hemşehrimiz Özay Gönlüm dedikten sonra bizim attar dükkânından bahsettim. Ben lisede yaz tatillerinde uzun dönemler inşaat işçiliği yaptım. On beş gün işçilik yaptım, kalfa oldum kendi kafamdan. On beş gün daha çalıştım usta oldum. Yani bir şeyi yaparken öyle benimsiyorum ki hemen onun zirvesi neyse -ustalıksa usta- o olmalıyım. Tahammülüm yok yani. Üniversite hocası olunacaksa benim beş yüz tane kitabım olmalı. O işin piri olmalıyım. Burada benlik yok. Yani işi çok seviyorum, benimsiyorum. Biz de lise bir, iki ve üçüncü sınıflarda yaz tatillerinde inşaat işçiliği yapıyoruz. Baya baya işçilik yapıyorum. Marangoz benim ustam: Osman abi. Akşamları da sohbete gidiyoruz çarşıya, park kahvehanesine. Rahmetli Yusuf amcanın Şükran Ay’ın sesinden dinlettiği müzik kulağımda. Karşımda dokumacı Esat abi bana İbn-i Arabi anlatıyor. Sene bin dokuz yüz yetmiş altı, yetmiş yedi. Bazıları rahmeti rahmana gitti. Esat abimiz Allah uzun, hayırlı ömür versin. Seksen kusurlu yaşlarında şu anda. O tarihlerde dokumacılık yapıyordu. Çiftçi Mehmet Ali abimiz Niyazi Mısri Hazretlerinden hiç ummadığım bir anda bir gazeli okuyor: kılçık atıyor tabiri caizse. Güreşte kılçık atma tabiri vardır. Necati abimiz var ki Allah rahmet eylesin çok istifade ettim. On altı yaşındayım. İmami Gazali okuyorum, külliyat okuyorum, Kimya-yı Saadet, Kırk Esas vs. okuyorum. Hiç kimsenin tavsiyesi yok. Gruplar peyda olmuş Türkiye’de. Falan grup, feşmekân grup. İşte bu feto denen anarşi grubu da yeni yeni palazlanıyor. Gençleri tavlamaya, bir ekip kurmaya çalışıyorlar. Onların içinden bu Anadolu arifleri çekip çıkardı beni. Hiçbir gruba mensup olmadan, Hazreti İbn-i Arabi’yle, Hazreti Niyazi Mısri ile, Yûnus Emre ile fakiri tanıştıran muhteşem insanlarla hemhal oldum. Bir tarafta Denizli Lisesi’nde okuyorum, bir taraftan da yaz tatillerinde inşaat işçiliği yapıyorum. Bir taraftan da akşamları iple çekiyorum. Yûsuf amcanın kıraathanesinde çok güzel sesli bir İsmail Dayıoğlu Ağabeyimiz vardı. Bursa’da Erdinç Çelikkol vardır, bestekâr. İsmail ağabeyimiz onun yetiştirmesidir. Ramazan o tarihlerde yaz tatillerine denk geldi. İsmail abimizin imametiyle teravihlerimizi kılıyoruz. Enfes bir ses, kardeşi de sazende. Onun da enfes bir sesi var. Orada kulaktan besleniyoruz Pir Sultan Abdallarla, Eşrefzadelerle, Niyazi Mısrilerle. Hiç şu andaki ortamda duyamayacağımız sesler duyuyorum: kadim sesler. Hangi tekkeden geldiyse, hangi tasavvuf erbabından, gönül erbabından geldilerse… Hiç kimsenin duyamayacağı seslerle beslenmişler onlar. Nota bilmezlerse de kulaktan beslenmişler. Sesleri muhteşem. Biz de kulaktan besleniyoruz onlardan.

 

 

blankBen Yunus gibi olmalıyım….

 

‘Varlığını say yoğa, çün Dost içinden doğa’ diyor ya Hazret-i Yûnus… Ben hudâ-yı nabitim. Falancanın etkisinde kaldım mı düşünüyorum, yok öyle bir şey yok. Yalnız şöyle bir şey bu bahsettiğim irfanı çevre, abilerimiz bizim komşularımız aynı zamanda. Ama babam rahmetli derdi ki: Kepenek altında er yatar. Yani ehlullahın nerede gizli olduğunu, Cenâb-ı Hakk’ın hangi gönülde gizli olduğunu bilemezsin. Bu piyasa insanları yanıltıyor. Şöhret afettir. Niyazi Mısri Hazretleri ne diyor:

İzi yoktur ki izinden biline

Gâhi tozmaz ki tozundan biline

Sen onu sanma sözünden biline

Hakikat ehlinin olmaz nişanı.

 

Arif-i billah böyle diyor. Anadolu’da böyle arifler var. Elan kemakân var, ebediyen de olacak yani. Ama arayıp bulan, kulluğun kılan adam tipine ihtiyaç var. Dolayısıyla bir sevki ilahi bizim gibi hüda-i nabit insanı oraya sevk etti. Gene atan el de, tutan el de Cenâb-ı Hakk’ın elidir. Oraya falanca şöyle yaptı da gittik denmez. O abilerimize Cenâb-ı Hakk’ın ilhamıyla, ilham-ı ilahiyle sevk edildik. Ben o sıralarda lisede okuyorum. Tabi ortaokuldan gelen bir merakta var. ‘Ben Yûnus gibi olmalıyım’.

 

Nezihe Araz’ın Anadolu Evliyalarını okusana…

 

İlk söylediğim cümlelerden birisi. İşte lise birinci sınıftayken bu abilerimizden bir tanesi, muhtemelen Esat Köseoğlu abimiz olacak, sen ‘Nezihe Araz’ın Anadolu Evliyalarını okusana’ dedi. E, ben nereden bulacağım? Para yok, pul yok. Kitapçı nedir bilmiyoruz köyde. Amcalardan, babalardan, dedelerden kalan küçük bir kitaplığımız var orada. Ne varsa onlarla geçiniyoruz. Parayı çıkarıp ta kitap alacak durumum yok. Çünkü kazanırsam param var. Biriktiriyorum, kışın okumaya gidiyorum. Böyle bir pozisyon. Anadolu Evliyaları diye not aldım. Nereden alacağım filan diye düşünürken ‘ben vereyim ben vereyim’ dedi. İlk ciddi olarak okuduğum kitap bu Nezihe Araz rahmetlinin Anadolu Evliyaları kitabıdır. Tabi hepsinden etkilendik. Hazreti Mevlana’dan etkilenilmez mi, İbn-i Arabi’den etkilenilmez mi? Ama Yûnus ve Şabani Veli Hazretlerinde durakladım. Yani nasıl bir arif, nasıl bir kâmil hayret içinde kalıyorum okudukça. Benim bunlar gibi olmam lazım, bunların peşine düşmem lazım diye düşünüyorum. O zatların tavsiyesiyle okuduğum ilk ciddi yazar Nezihe Araz’dır. Burada bir şey daha söyleyeyim. rahmetle analım. Bir kitap insanın hayatını değiştirir mi? Değiştirir. Seneler sonra, 2009 senesinde Unesco çapında bir Mevlana anması oldu. Mahmut Erol Kılıç kardeşimizde işin içindeydi. Konya’ya gidenlerin arasında fakir de vardı. Hazret-i Mevlana’nın dergâhı şerifinde Nezihe Araz hanımefendiyi gördüm. Baya ihtiyar halinde. Sonra zaten çok geçmedi vuslat etti. Ellerinden tutmuşlar, orada şadırvanın etrafında gördüm kendisini. Müsaade ederseniz elinizi öpmek istiyorum dedim. Kendimi tanıttım. İyi de merak etti bu nereden çıktı? Lise birden ikiye geçtiğim sene yaz tatilinde okuduğum bir kitap hayatımı değiştirdi. Eğer bugün Yûnus Emre ile, Hazreti Mısri ile,  Osman Kemali ile, Üsküdarlı erenlerle, Elmalılı erenlerle, Kastamonu’lu, Bolu’lu, Adalarda yetişmiş erenlerle, Osmanlı coğrafyasındaki Yûnus kültürünü yaşatan erenlerle uğraşıyorsam sizden aldığım ilhamla uğraşıyorum, size bir gönül borcum var dedim, elini öptüm. Orada oturduk, ikimizde ağladık. Rahmetle anıyorum kendisini. Böyle bir ortam işte bizim Kızılcabölük’teki ortamımız. Evliya Çelebi’nin -onu da rahmetle analım- bahsettiği çınara bizim Anadolu’da kavak derler. Lise yıllarında meşhur kavağımızın yani çınarımızın altında yaptığımız sohbetler… Tabi onlardan bazıları yaşıyor. Allah uzun ömürler versin. Bizde dokumacılık, çiftçilik baş meslek. O dokumacı ve çiftçi abilerimizin bizi Yûnus Emre ile, Niyazi Mısri ile, Hazreti Mevlana ile vs. ile tanıştırması ile başladı olay.

Diğer Yazıları

Muhafazakâr Ruh Hali

Ardına bakarak yürüyor. Gözü hep arkada. Kolayca kopamıyor. Eski sevgilinin elleri avucundan sıyrılırken, kokusu, sıcaklığı, teri, tuzu kalıyor. Şarkılar, şiirler, ağaçlar, yollar, parklar hep aynı şeyi hatırlatıyor. Bırakıp gidecek, unutacak [...]

Ergin Aydın’ın Kitapları

"Bir Edebiyat Öğretmeni’nin Gözünden Memleket."   "Sıradan Adamlık"'tan kaçarak başladığı hayatta herkes gibi, herkes kadar, “sıradan” olmanın erdemini kavramış, insan olmanın, öğretmenliğin, babalığın, dostluğun, evlatlığın, kardeşliğin, mücadelenin hasılı dolu dolu [...]

İÇLİ BOZKIR HİKAYELERİ

  Bozkırın sesini en oynak, en kıvrak, en eğlenceli, düğünlü, kaşıklı, havalarından, insanın böğrüne hecin devesi gibi çöken hüznüne, çaresiz garipliğine, yoksulluğuna, hançereyi yırtan adamda ciğer bırakmayan en yanık bozlaklarına [...]

AŞK

Aşk bir hayat sigortası değildir ya da araç kaskosu. Konforlu lüks bir yaşam, kazasız bir yolculuk, dikensiz bir bahçe değildir. İşimiz rast gitsin, gezelim tozalım, birlikte yiyip içelim, sofralar düzelim, [...]

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir